नेपाल सरकार
गृह मन्त्रालय
जिल्ला प्रशासन कार्यालय,
जुम्ला


  जिल्लाको संक्षिप्त परिचय

जुम्ला जिल्ला कर्णाली अञ्चलमा पर्दछ । खलङ्गा बजार कर्णाली अञ्चलको सदरमुकाम हुनुका साथै जुम्ला जिल्लाको पनि सदरमुकाम तथा यस क्षेत्रको शिक्षा, स्वास्थ्य तथा व्यापारिक केन्द्र पनि हो । आर्यहरूको भाषाको उद्गम स्थल जुम्लाको सिजा । यो मात्रै होइन, कर्णालीको परिचय शिक्षा स्वास्थ, यातायात, सञ्चारजस्ता विकासका पूर्वाधारको पर्याप्त विकास नभए पनि नेपालको सबैभन्दा ठूलो अञ्चल हो कर्णाली । प्राकृतिक, सांस्कृतिक तथा ऐतिहासिक महत्त्वका हिसाबले भने यो अञ्चल धनी मानिन्छ । एकातिर नेपालको सबैभन्दा ठूलो ताल रारा छ, जहाँ नाँगो आँखाले पनि माछाको चलखेल देखिन्छ । अर्कोतर्फ सबैभन्दा गहिरो से फोक्सुन्डो ताल र तिब्बतमा रहेको मानसरोवर जाने मार्ग अर्थात् हुम्ला जिल्लाको सिमाना ताक्लाकोट पनि कर्णालीकै सेरोफेरोमा छ ।

जिल्लाको नामकरण

परापूर्व कालदेखि यस जिल्लाको सदरमुकाममा रहेको स्वामी दत्तात्रेय मूर्तिलाई डस्न/टोक्न दुईवटा अजिंगर (नाग) आउँदा भेट्टाउन नपाउँदै स्वामी दत्तात्रेयको शक्तिले ती दुवै नाग एकैचोटी भष्म भए । यसरी भष्म भएका ती नागहरू पछि जुम्ल्याहा पहाडको रूपमा देखिएकाले जुम्ल्याहा शब्दको अपभ्रंश हुँदै यस जिल्लाको नाम जुम्ला रहन गएको हो भन्ने जनश्रुती छ ।

भौगोलिक अवस्थिति

  • अक्षांशः- २८°५८' देखि २९°३०' उत्तरी अक्षांश
  • देशान्तरः- ८१°१८' देखि ८२°१८' पूर्वी देशान्तर
  • क्षेत्रफलः- २५३१ वर्ग कि.मी.
  • औसत लम्वाइ:-
  • औसत चौडाइ:-
  • सीमाना- पूर्व डोल्पा, पश्चिम कालिकोट, उत्तर मुगु र दक्षिण जाजरकोट
  • भौगोलिक विभाजन- हिमाल, पहाड र पहाडी तथा हिमाली उपत्यकाहरू

प्रमुख नदी र ताल तलैयाहरू

तिला, हिमा नदी, जुवा नदीहरू हुन् भने विष्णु ताल, हुड्के ताल, जोगीनी ताल, शङ्ख दह, ठाकुरज्यू दह, गिडी दह आदि प्रमुख ताल र दहहरू हुन् ।

प्रमुख धार्मिक तथा पर्यटकीय स्थलहरू

श्री चन्दननाथ मन्दिर, श्री भैरवनाथ मन्दिर, श्री दरवार मन्दिर, श्री कनकासुन्दरी मन्दिर, श्री चिमरामालिका भगवती मन्दिर, श्री शिव मन्दिर, श्री ठाकुरज्यू मन्दिर, भण्डार वन, सिस्ने हिमाल, पातारासी हिमाल, रारा राष्ट्रिय निकुञ्ज खण्ड, सिंजाक्षेत्र, तातोपानी, गोठिचौर, बागबानि स्याउ तथा तरकारी फारम् , कणालि प्राबिधिक, हुड्के दह र पाण्डव गुफा यस जिल्लामा देखिएका धार्मिक ऐतिहासिक तथा पर्यटकीय स्थलहरू हुन्।

व्यापारिक महत्वका स्थानहरू

यस जिल्लाको मुख्य व्यापारिक केन्द्र जुम्ला-खलङ्गा बजार हो भने अन्य केही साना व्यापारिक केन्द्रहरू यसप्रकार छन् :- तलिउम, तातोपानी, नाग्मा, नराकोट, हाटिसंजा, उर्थु चौतारा, डिल्लीचौर, चौथा, मणिसांघु

  • ctz radda २०७३-८-१३

    plz recv

  • बाढी पहिरो सम्बन्धमा २०७२-३-२२

    जुम्ला, मिति  २०७२-०३-१३ गतेका दिन जुम्ला जिल्ला हाँकु गा.बि.स. वडा न ५ इस्थित नदीमा निर्मित सबै खठे पुल बगायको छ  |

  • घुम्तिसेवा समन्धी २०२६-९-१७

    घुम्ती सेवा सुचारु सम्बन्धमा 



© सर्वाधिकार सुरक्षित गृह मन्त्रालय